كتابها و صنايع دستي كه سيگار ميكشند
تا به حال يك بسته سيگار را بدقت نگاه كردهايد؟ حاشيه اين بستههاي زيبا كه حجم يك دست را نشانه رفتهاند نوشته شده است دخانيات عامل اصلي سرطان و براي سلامت زيانآور است.
اين جمله قشنگ اما تلخ اين روزها تنها براي سيگاريها كاربرد ندارد. از كتابخوانان حرفهاي كه لب به سيگار نزدهاند تا هنرمندان يك كارگاه كوچك صنايع دستي كشور با اين جمله آشنا هستند. حال ميپرسيد از كجا؟ به اين جمله خوب دقت كنيد: امروزه صنايع دستي ايراني در نايلون يا در كارتون سيگار بستهبندي ميشوند. اين جملهاي است كه معاون صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي آن را در روز صنايع دستي به زبان ميآورد و لابد ميخواهد با آن از عمق فاجعهاي خبر دهد كه در حوزه صنايع دستي در حال رخ دادن است.
كتابها هم حال و روز بهتري از صنايع دستي ندارند آن هم كپه ميشوند در كارتونهاي سيگار تا مثلا به بيچاره كتابخوان برسند. حال به اين موضوع فكر كنيد كه جالب نيست وقتي كسي ميخواهد كتابي هديه بگيرد يا اصلا كادوي روز تولدش را كه يك اثر صنايع دستي است با شوق و ذوق فراوان باز كند، با اين جمله روبهرو شود كه در صورت استفاده از محصول بستهبندي شدهاش به سرطان و هزار كوفت و مرض ديگر دچار ميشويد و البته حناق ميگيريد و بعدش هم لابد ميميريد؟
مگر يادمان رفته سالها پيشتر زعفرانكارها يا پستهكارهاي كشور از همين امر رنج ميبردند و كالاهايشان در اروپا و آمريكا به خاطر بستهبندي نادرست خريدار نداشت. البته اين موضوع كه هنوز حل نشده است، اما اصلا چرا راه دور برويم همين كشورهاي عربي بغلدستيمان كه اين روزها به قول خودشان شيك شدهاند هم اجناس مرغوب از نظر كيفي كشورمان را در حوزههاي مختلف باز ميگردانند كه چه؟ شما بستهبندي نداريد. خدا به خير كند آينده اين نوع اقتصاد بدون بستهبندي را انشاءالله اما وقتي كمي در اين موضوع دقيق شويم ، ميبينيم واقعيت اين است كه ما در ايران بستهبنديهايمان كمي مشكل دارد. اجناسمان را زشت عرضه ميكنيم. آثار هنري سالهاست بستهبندي نشده به زادگاهشان بازميگردند و اين برميگردد به اين كه ما اهميت نميدهيم به زيبايي و البته اصولي عرضه شدن محصولاتمان. اين امر در حوزه فرهنگ و هنر آنقدر مهم جلوه ميكند كه در برخي موارد بستهبندي جزئي از اثر هنري به شمار ميرود. حساب كنيد كه در كشورهاي اروپايي و آمريكايي براي يك كالاي فرهنگي مانند كتاب بستهبنديها هويت محصول را مشخص ميكنند. اصلا طراحان ويژهاي وجود دارند كه صرفا براي فلان محصول فرهنگي به طراحي بستهبندي مناسب آن روي ميآورند.
حال به اين جمله خوب دقت كنيد كه اكنون بسياري از آثار هنري هنرمندان كشورمان در حوزه صنايع دستي تنها به اين علت و به قولي در انبارهاي وزارت بازرگاني خاك ميخورند و بازميگردند به كشورمان كه بستهبنديهايشان مناسب نيست.
باز هم به يك بسته سيگار فكر كنيد. اين روزها اما سيگارها بستهبنديهايشان زيباست. اصلا آيا تا به حال به اين موضوع فكر كردهايد كه يكي از مهمترين دلايل فروش سيگار در كشورهاي مختلف دنيا همين بستهبنديهايشان باشد؛ بستهبنديهايي كه هر چند روي آنها نوشته شده است كه اين محصول مرض دارد و درد، اما آنقدر زيبا بستهبندي شدهاند كه حتي ابا داريم از اين كه از روي ميز محل كارمان برشان داريم.
ميگذاريم همانجا بماند تا ديگران وقتي بسته آن را ديدند حتي با نكشيدنش و البته نگاهي گذرا، بگويند فكر كنم سيگار خوبي باشد. راستي تا به حال چند بسته كتاب يا صنايع دستي را ديدهايد كه هوس كرده باشيد بدون آن كه آنها را كسي به شما پيشنهاد داده باشد برداريد و مثلا بگوييد فكر كنم كتاب خوبي باشد؟ راستي اين روزها كتابها را در كارتونهاي سيگار بستهبندي ميكنند و لابد نبايد نگران سرانه كتابخواني در كشور باشيم.